Wspólnotowa rola architektury mieszkaniowej. Studenckie projekty zabudowy społecznej dla Kielc

Studentki i studenci Wydziału Architektury PW opracowali koncepcje komunalnych budynków mieszkalnych w Kielcach – przy ul. Grunwaldzkiej oraz ul. Młodej. Projekty powstały we współpracy z Urzędem Miasta Kielce i Miejskim Zarządem Budynków, a ich wyniki zaprezentowano podczas debaty i wystawy, którą otworzyła prezydentka Kielc Agata Wojda. 

Studenci 5. semestru Zakładu Kształtowania Architektury Środowiska Zamieszkania Wydziału Architektury PW opracowali koncepcje architektoniczno-urbanistyczne dla dwóch lokalizacji w Kielcach. Projekty powstały w ramach zajęć z projektowania architektury środowiska zamieszkania pod kierunkiem dr. inż. arch. Jakuba Heciaka i dotyczą terenów przeznaczonych pod komunalne budownictwo mieszkaniowe. 

Współpraca uczelni z miastem

Kielce czekają ważne zmiany urbanistyczne – warsztaty zorganizowane przez miasto wyznaczyły kierunki rewitalizacji tzw. Nowego Miasta. Ten poprzemysłowy obszar dzieli obecnie Kielce na dwie części: Śródmieście oraz osiedla zachodnie, a jedna z lokalizacji studenckich projektów jest częścią tego założenia i ma symbolicznie rozpocząć proces przebudowy.

W tym kontekście pojawia się pytanie: czym powinna się różnić zabudowa społeczna od tej powstającej w warunkach rynkowych? Władze Kielc szukają modelu zabudowy komunalnej, który nie będzie powielał schematów deweloperskich. 

– Potrzeba nam odkłamania tak wielu mitów, zdefiniowania budownictwa komunalnego, społecznego na nowo jako szansy na relacje, na budowanie tożsamości społecznej – powiedziała podczas debaty prezydentka Kielc, Agata Wojda.  

Studenci Wydziału Architektury PW podjęli to wyzwanie, proponując rozwiązania projektowe, które mogą stanowić punkt odniesienia zarówno dla przyszłego konkursu, jak i dla szerszej debaty o standardach mieszkalnictwa publicznego.

Obraz (old)

Cele i założenia projektowe

Intensywną fazę pracy warsztatowej – tzw. sprint projektowy – poprzedził manifest: zbiór wartości będących drogowskazem w procesie tworzenia. Zadanie projektowe wymagało od studentów kompleksowego podejścia, uwzględniającego trzy równoważne perspektywy:

• społeczną – komfortowe i bezpieczne warunki życia, przestrzenie wspólne takie jak place zabaw, ogrody i świetlica środowiskowa, a także pełna dostępność dla osób z niepełnosprawnościami,
• środowiskową –efektywność energetyczną, zastosowanie odnawialnych źródeł energii, kontrolę hałasu i minimalizację miejskiej wyspy ciepła,
• ekonomiczną – optymalizację kosztów budowy i utrzymania, wykorzystanie standardowych rozwiązań oraz elastyczność umożliwiającą adaptację budynku do przyszłych potrzeb mieszkańców.

Wytyczne Urzędu Miasta i Miejskiego Zarządu Budynków określiły sztywne ramy dla projektów: miałby to być budynki o 4–6 kondygnacjach, z płaskimi dachami, podziemnymi parkingami i piwnicami przystosowanymi jako Miejsca Doraźnego Schronienia. Wymagana struktura lokali zakładała 20% jednopokojowych, 50% dwupokojowych i 30% trzypokojowych – odzwierciedlając rzeczywiste potrzeby mieszkaniowe miasta.

Obraz (old)

Debata i wystawa w Kielcach

19 marca 2026 roku w „Poczytalni Na dVoRcu” odbył się wernisaż wystawy studenckich projektów i towarzysząca mu debata pt. „Zabudowa społeczna. Co to właściwie oznacza?", którą otworzyła prezydentka Kielc, Agata Wojda. W dyskusji wzięli udział: dr inż. arch. Jakub Heciak z Wydziału Architektury PW – prowadzący zajęcia projektowe, dr inż. arch. Włodzimierz Tracz z Politechniki Świętokrzyskiej, mgr inż. arch. Konrad Śmierzyński z Tera Group, Ewelina Jastrzębska – Dyrektor Miejskiego Zarządu Budynków oraz Agata Kalita – Zastępczyni Dyrektora Wydziału Klimatu, Środowiska i Gospodarki Komunalnej UM Kielce.

Spotkanie było okazją do przełamywania stereotypów dotyczących mieszkań komunalnych i dyskusji o wyzwaniach polityki mieszkaniowej.

– Polityka publiczna, polityka mieszkaniowa nie powinna być dyskutowana tylko w bardzo wąskim gronie ekspertów, ale także szerzej wśród mieszkańców – podkreślił dr inż. arch. Jakub Heciak.

O swoich projektach opowiedziały studentki Wydziału: Aleksandra Jakubowska, która projektując zabudowę przy ul. Młodej postawiła na integrację sąsiedzką i stworzenie centrum spotkań mieszkańców, oraz Maria Haberko, która w koncepcji dla ul. Grunwaldzkiej zwróciła uwagę na znaczenie nasłonecznienia i jego wpływ na jakość życia.

Obraz (old)

Dlaczego zabudowa społeczna?

– Tematyka budownictwa komunalnego budzi emocje wśród młodych projektantów, którzy chcą realnie wpływać na otoczenie i podnosić jakość życia mieszkańców – mówi – dr inż. arch. Jakub Heciak. – Politechnika Warszawska – jako uczelnia publiczna – nie tylko kształci kadry inżynierskie, ale również aktywnie uczestniczy w dyskursie o kształtowaniu przestrzeni finansowanej ze środków publicznych i oferuje autorskie rozwiązania projektowe.

Obraz (old)

Prace studentów były eksponowane w „Poczytalni Na dVoRcu” przez dwa tygodnie. Współpraca Wydziału Architektury PW z Urzędem Miasta Kielce wpisuje się w szerszy nurt zaangażowania środowiska akademickiego w rozwiązywanie realnych problemów urbanistycznych polskich miast, tym samym kształtując dialog o współczesnej architekturze mieszkaniowej.