Ślady obecności PW w Międzynarodowym Roku Geofizycznym

21 marca zbiegają się dwa święta: Światowy Dzień Lodowców i Światowy Dzień Geodety. Jest to okazja do przypomnienia wyjątkowego wydarzenia w 200-letniej historii Politechniki Warszawskiej, jakim był udział jej pracowników (a dokładnie geodetów) w Międzynarodowym Roku Geofizycznym na przełomie 1958/59 roku. 

24 grudnia 1958 roku z Gdyni na pokładzie radzieckiego statku „Michaił Kalinin” wyruszyła I Polska Wyprawa Antarktyczna pod kierownictwem Wojciecha Konstantego Ekspedyta Krzemińskiego, absolwenta i pracownika Wydziału Geodezji i Kartografii PW oraz Instytutu Geodezji i Kartografii z siedzibą w Warszawie, a dotarłszy na miejsce 23 stycznia 1959 roku przejęła radziecką stację „Oazis”, wybudowaną w 1957 roku w Antarktydzie Wschodniej w Oazie Bungera (wolnej od lodu), która została przekazana Polskiej Akademii Nauk. Stację, która jest nadal jedyną kontynentalną polską stacją na Antarktydzie, przemianowano na Polską Stację Antarktyczną im. Antoniego Bolesława Dobrowolskiego, uczestnika słynnej Belgijskiej Wyprawy Polarnej z lat 1897–1899, pierwszej międzynarodowej wyprawy badawczej na szósty kontynent. Wśród 6-osobowej ekipy znaleźli się pracownicy i dwaj późniejsi profesorowie WGiK PW oraz światowej sławy naukowcy: Janusz Stefan Śledziński i Zbigniew Ząbek. 

Głównym zadaniem naukowym, którym zajęli się ci dwaj pracownicy PW, był pomiar przyspieszenia ziemskiego na punkcie grawimetrycznym w obrębie stacji, za pomocą bardzo precyzyjnego (jak na owe czasy) czterowahadłowego aparatu Askania z dokładnością względną między 10^-6 a 10^-7, co wynika z uzyskanej wartości g równej 982 438.4 ±0.4 mgal (1mgal = 10 ^-5 ms^-2). Tak precyzyjny pomiar polegał na zliczaniu liczby wahań wszystkich wahadeł w określonym czasie pomiędzy sygnałami czasu nadawanymi drogą radiową z Poczdamu lub Moskwy, przy dodatkowym wykorzystaniu rejestracji fotograficznej momentu przejść wahadeł przez położenie spoczynku. Był to jeden z pierwszych pomiarów ziemskiej ciężkości na Antarktydzie. Dla uhonorowania dokonań tych naukowców z PW planuje się punkt, na którym prowadzono pomiary przyspieszenia, wpisać na listę miejsc i pomników historycznych w Antarktyce (A Historic Site or Monument in Antarctica), nadając mu nazwę Grawimetrycznego Punktu PW (WUT Gravimetric Point), a najbliższemu wzniesieniu (66^o 16’ 33,05” S 100^o 45’ 02,87” E) w sąsiedztwie pawilonu grawimetrycznego nadać nazwę Wzgórza Śledzińskiego i Ząbka (Śledziński and Ząbek Hill).