Od laboratorium do kosmetyku. Historia Science4Beauty

Co łączy jad morskiego ślimaka, zmodyfikowane bakterie i krem przeciwzmarszczkowy? W przypadku Science4Beauty – kilkuletnia praca polskich naukowczyń, które postanowiły przenieść rozwiązanie znane z biotechnologii do świata beauty. Ich celem nie było jednak stworzenie kolejnego kosmetyku o efektownym składzie. Najpierw pojawiło się pytanie, czy potencjał naturalnej toksyny można wykorzystać w zupełnie nowy sposób. Odpowiedź doprowadziła je od laboratorium do gotowego produktu.

Od nauki do marki

Historia Science4Beauty zaczęła się w 2018 roku. Prof. Tomasz Ciach z Wydziału Inżynierii Chemicznej i Procesowej Politechniki Warszawskiej skupił Annę Mazurkiewicz-Pisarek, Alinę Mazurkiewicz, Agatę Stefanek i Magdalenę Janczewską wokół pomysłu wykorzystania naturalnych toksyn w kosmetyce. Wszystkie założycielki były związane ze środowiskiem WIChiP, gdzie rozwijały kompetencje z zakresu biotechnologii, inżynierii genetycznej i produkcji białek rekombinowanych.

– Agatę Stefanek i Magdę Janczewską poznałem bliżej na etapie prowadzenia przez nie badań do ich prac doktorskich na WIChiP – wspomina prof. Tomasz Ciach. – Wyniki, które uzyskiwały, były tak przełomowe, że stały się podstawą do założenia przez nie startupów technologicznych NanoThea oraz NanoSanguis. Gdy skontaktowałem je z Anną Mazurkiewicz-Pisarek i Aliną Mazurkiewicz, od początku wiedziałem, że to będzie coś ważnego.

Obecnie Anna Mazurkiewicz-Pisarek (która ukończyła doktorat pod promotorstwem prof. Tomasza Ciacha) i Alina Mazurkiewicz, oprócz pracy w Science4Beauty, związane są także z Centrum Zaawansowanych Materiałów i Technologii CEZAMAT PW. Wskazuje to, jak silne podstawy pod funkcjonowanie firmy Science4Beauty położyła Politechnika Warszawska oraz sam prof. Ciach.

W 2019 roku przed oczami zespołu pojawił się konkretny kierunek: konotoksyna – bioaktywny peptyd występujący w jadzie morskich ślimaków z rodzaju Conus. Zamiast pozyskiwać ją bezpośrednio od zwierząt, naukowczynie postanowiły opracować własną metodę jej produkcji. Wykorzystały do tego inżynierię genetyczną i bakterie E. coli, które zostały zaprogramowane tak, aby produkować pożądane białko.

– Naturalne toksyny to jedne z najsilniej działających substancji w przyrodzie – wyjaśnia prof. Tomasz Ciach. – Główny Inżynier miliony lat optymalizował ich budowę, tak by najmniejsza ilość wywołała jak największy efekt. Teraz składniki naturalnych toksyn i jadów są intensywnie badane jako potencjalne leki czy substancje aktywne w kosmetologii.

Największym wyzwaniem było opracowanie metody produkcji konotoksyny. Zamiast pozyskiwać ją bezpośrednio od ślimaków, naukowczynie wykorzystały inżynierię genetyczną i bakterie E. coli. Samo stworzenie wydajnego procesu zajęło około dwóch lat, a następnie trzeba było potwierdzić, że otrzymane białko zachowało aktywność biologiczną.

Co ciekawe, od początku nie było przesądzone, że efektem pracy będzie właśnie krem przeciwzmarszczkowy. Część założycielek myślała o codziennym kosmetyku pielęgnacyjnym, inne dostrzegały przede wszystkim potencjał miorelaksacyjnego działania konotoksyny. Ostatecznie te dwie wizje połączono w produkcie typu „all in one”.

– W procesie wytwarzania kremu korzystano z najnowszych osiągnięć technologicznych – badania produktów kosmetycznych przeprowadzano na modelu skóry, a badania aplikacyjne – na grupie ochotników – mówi dr inż. Anna Mazurkiewicz-Pisarek

Dr n. med. Paweł Kubik, kierujący własnym centrum medycznym w Gdyni, był jednym z prowadzących badania skuteczności i bezpieczeństwa nowego składnika kosmetycznego. Jak powiedział „Najbardziej zaskakujące jest to, że ten krem naprawdę działa!”. 

Droga od pierwszej idei do wejścia na rynek zajęła około pięć lat. Powstało osiem wersji formulacji, ponieważ wyzwaniem było nie tylko otrzymanie aktywnego peptydu, ale również zachowanie jego stabilności w kremie. W 2023 roku Miorelaxant Magic trafił na rynek.

Nauka zamiast marketingowego hasła

– Historia Science4Beauty odwraca typowy model powstawania marek beauty – mówi prof. Tomasz Ciach. – Najpierw była technologia, później produkt, a dopiero potem marka. Punktem wyjścia nie było pytanie, jaki krem najlepiej sprzeda się klientom, ale czy wiedzę z zakresu inżynierii genetycznej można wykorzystać do stworzenia nowego rodzaju kosmetyku.

To właśnie ta droga – od naturalnej toksyny, przez bakterie produkujące biologicznie aktywne białko, aż po gotowy krem – stała się fundamentem Science4Beauty.

I chyba właśnie w tym tkwi najbardziej niezwykła część tej historii: zanim powstał krem, przez lata powstawała technologia, która miała sprawić, że jego główny składnik można będzie wytworzyć w laboratorium, a nie pozyskać z natury. Science4Beauty jest więc historią nie tyle o kosmetyku inspirowanym nauką, ile o nauce, która znalazła swoją drogę do świata kosmetyki.