Opublikowano: 10.04.2026 17:08
Dzień Polarny na PW: pasja, nauka i filmowe emocje
Blisko 70 uczestników, poruszające świadectwa rodzin polarników i filmowe emocje – tak w skrócie można podsumować Przegląd Polskich Filmów Polarnych, który odbył się w ramach pierwszej odsłony Dnia Polarnego na PW. Wydarzenie pokazało, że fascynacja obszarami podbiegunowymi łączy pokolenia i różne dziedziny nauki.
Dzień Polarny był okazją, żeby przypomnieć o udziale osób związanych z Politechniką Warszawską (studentów, doktorantów, pracowników, absolwentów) w badaniach polarnych i wyprawach do Arktyki i Antarktyki, co nabiera szczególnego znaczenia w roku, w którym świętujemy 200-lecia naszej Uczelni.
Mistrzowskie kadry i naukowe autorytety
Gości wydarzenia przywitał dr hab. inż. Janusz Walo, prof. PW, Dziekan Wydziału Geodezji i Kartografii PW. Wśród zaproszonych ekspertów znaleźli się wybitni przedstawiciele świata nauki: prof. dr hab. Marek Lewandowski – geofizyk, geolog, paleomagnetyk z Instytutu Geofizyki PAN; dr hab. Halina Galera – biolog z Wydziału Biologii Uniwersytetu Warszawskiego; dr Małgorzata Korczak-Abshire – biolog z Instytutu Biochemii i Biofizyki PAN; Dagmara Bożek – pisarka i popularyzatorka nauki z Instytutu Geofizyki PAN; dr Adam Nawrot – geofizyk i prezes fundacji forScience; Agnieszka Witkowska – córka geodety Jana Cisaka – uczestnika drugiej wyprawy do Polskiej Stacji Antarktycznej im. Antoniego Bolesława Dobrowolskiego; Teresa i Piotr Battke – żona i syn geodety Zbigniewa Battke – także uczestnika drugiej wyprawy do Polskiej Stacji Antarktycznej im. Antoniego Bolesława Dobrowolskiego; emerytowani profesorowie Wydziału Geodezji i Kartografii PW: Zdzisław Kurczyński, Andrzej Pachuta i Marek Woźniak.
„Przegląd Polskich Filmów Polarnych” odbył się w trzech sesjach. Sesja pierwsza obejmowała projekcję filmów: „Do Ziemi Torella” (ocalały fragment filmu Witolda Biernawskiego przedstawiającego Pierwszą Polską Wyprawę na Spitsbergen w 1934 roku), „Spitsbergen 1973″ (fragment amatorskiego filmu Jana Żyszkowskiego z archiwum Filmoteki Śląskiej o Wyprawie Polarnej Uniwersytetu Wrocławskiego na Spitsbergen w 1973 roku), „Zimny Ląd” (wspomnienie Bolesława Kapuścińskiego i Kazimierza Błahija o Wyprawie Uniwersytetu Śląskiego na Spitsbergen w 1983 roku), „Stacja Arctowski” (filmowy reportaż Ryszarda Czajkowskiego z 1977 roku z budowy Polskiej Stacji Antarktycznej na Wyspie Króla Jerzego) oraz „Niewyraźny klekot ptaków” (to niezwykła historia legendy polskiego filmu przyrodniczego – Włodzimierza Puchalskiego widziana okiem Franciszka Berbeki, zawierająca unikalne materiały archiwalne WFO dotyczące podróży na Spitsbergen i Wyspę Króla Jerzego). Organizatorem tej sesji był Polski Klub Polarny, a partnerami: Filmoteka Śląska, Polska Stacja Antarktyczna im. H. Arctowskiego, Polska Stacja Polarna Hornsund, Spitsbergen Artists Center, Wytwórnia Filmów Oświatowych, natomiast patronował: Instytut Biochemii i Biofizyki PAN, Instytut Geofizyki PAN, Komitet Badań Polarnych, Muzeum Badań Polarnych, Polskie Konsorcjum Polarne, Polskie Towarzystwo Geograficzne oraz Svalbard Integrated Arctic Earth Observing System.
Szczególnym momentem była owacja po filmie „Niewyraźny klekot ptaków” Franciszka Berbeki. Obraz poświęcony życiu i twórczości Włodzimierza Puchalskiego, legendarnego fotografika i filmowca, poruszył widzów swoją wrażliwością i kunsztem.
Podczas drugiej sesji „Kobiety na bieguny” można było zobaczyć film „Polarniczki” w reżyserii Kuby Witka, na podstawie książki Dagmary Bożek, ujmujący w czterech aktach historie najstarszych żyjących polskich polarniczek. Organizatorem tej sesji był Wydział Geodezji i Kartografii PW, a partnerem Projekt „Polarniczki”. Projekcji filmu „Polarniczki” Kuby Witka towarzyszył miły akcent – każda z zaproszonych pań otrzymała białą różę, symbolizującą polarny klimat spotkania.
Sesja trzecia zatytułowana „W Oazie Bungera” (organizator: Wydział Geodezji i Kartografii PW; partner: Instytut Geofizyki PAN) obejmowała dwa filmy i pozwoliła przenieść się w czasie do Polskiej Stacji Antarktycznej im. A. B. Dobrowolskiego. Widzowie mogli zobaczyć „Po raz drugi na szóstym kontynencie" (film autorstwa Zbigniewa Battke z II Polskiej Wyprawy Antarktycznej na Polską Stację Antarktyczną im. Antoniego Bolesława Dobrowolskiego oraz „Między lodem a mgłą, czyli w siwym Nigdzie” (film z ostatniej wyprawy do Oazy Bungera autorstwa jej kierownika, prof. Marka Lewandowskiego). Konferansjerem trzeciej sesji był prof. Andrzej Pachuta, który w trakcie pierwszego niemego filmu z wyprawy na stację im. Dobrowolskiego w 1958/59 roku wcielił się w rolę lektora, a w drugim – z wyprawy na tę samą stację w 1978/79 roku – wystąpił w roli aktora.
Emocje silniejsze niż mróz
Największą siłą Dnia Polarnego okazały się jednak osobiste rozmowy. Dwa panele dyskusyjne dostarczyły chwil pełnych wzruszeń. Agnieszka Witkowska – córka geodety Jana Cisaka przyznała, że dopiero podczas przeglądu, patrząc na dokonania ojca z perspektywy czasu, poczuła z nich prawdziwą dumę, a Piotr Battke – syn polarnika Zbigniewa Battke (również uczestnik wypraw), opowiadał o podświadomym wpływie pasji ojca na jego własną drogę życiową. Wspomnieniami z zimowań w Hornsundzie dzielił się także prof. Zdzisław Kurczyński, podkreślając niezatarte piętno, jakie zostawia w człowieku Arktyka.
Prowadzący panele dyskusyjne Mariusz Pasik z Wydziału Geodezji i Kartografii podkreślił, że dla takich świadectw i wzruszeń warto organizować spotkania popularyzujące polską naukę.
– Usłyszane słowa dzieci polarników upewniają mnie, że nawet gdyby tylko oni byli widzami przeglądu, warto byłoby go zorganizować – zaznaczył.
Organizatorzy już teraz zapowiadają, że sukces frekwencyjny i atmosfera spotkania stały się impulsem do planowania drugiej edycji Dnia Polarnego na PW.
Podobne tematy: