Znak Politechniki Warszawskiej

Syrena Sport – legenda polskiej motoryzacji

Syrena Sport

Premiera Syreny Sport miała miejsce w 1960 roku, źr. NAC, fot. Zbyszko Siemaszko

Ponad pół wieku temu w Fabryce Samochodów Osobowych w Warszawie powstał prototyp samochodu, który do dzisiaj rozpala wyobraźnię tysięcy ludzi. W zespole pracującym nad Syreną Sport ważną rolę odegrał absolwent Politechniki Warszawskiej – Cezary Nawrot.

Zapraszamy do przeczytania nowego artykułu z cyklu Badania - Innowacje - Technologie.

Studia na naszej Uczelni skończył w 1956 roku. Wtedy trafił do FSO. Dostał tam nie lada wyzwanie: zaprojektowanie sportowej wersji syreny. To miała być polska odpowiedź na tego typu auta produkowane w innych krajach. Zespół z FSO tak bardzo zaangażował się w przedsięwzięcie, że pracował nad samochodem nawet po godzinach.

Najpiękniejszy samochód zza żelaznej kurtyny

To Nawrotowi – głównemu projektantowi – zawdzięczamy wygląd pojazdu. W tekście z 1980 roku z magazynu „Metalowiec” Zbigniew Skoczek tak pisze: „Pod względem formy „Syrena” sportowa z powodzeniem mogła konkurować z wozami zachodnimi”. W takim samym tonie utrzymany jest artykuł Przemysława Rosołowskiego z autogen.pl, opublikowany niemal trzy dekady później. Autor zachwyca się w nim nie tylko pięknem nadwozia, ale też jego nowatorstwem. W całości (włącznie z szybami) zbudowane ono bowiem zostało z tworzyw sztucznych. „Panele karoserii wykonano ręcznie z laminatów (sztucznej żywicy o konsystencji miodu wymagającej do zachowania kształtu utwardzacza) i włókien szklanych na podstawie gipsowej makiety w skali 1:1, a szyby (przednia i tylna zakrzywione, boczne płaskie) ze szkła akrylowego” – wylicza Rosołowski. Niektóre zastosowane rozwiązania faktycznie wyprzedzały epokę, ale w Syrenie dostrzegano też podobieństwa do istniejących modeli: Ferrari 410 oraz Mercedesa 190SL.

Uroczysta premiera Syreny Sport odbyła się 1 maja 1960 roku. Samochód wzbudził ogromny zachwyt, i to nie tylko w Polsce. Artykuły na jego temat publikowała zagraniczna prasa. Szczególnie zapamiętano określenie z włoskiego dziennika „Il Giorno”, w którym naszą Syrenę nazwano „najpiękniejszym samochodem zza żelaznej kurtyny”.

 

Co się stało z autem?

W tym miejscu historia zaczyna się mieszać z legendą. W FSO planowano, że auto miało służyć jedynie do testowania nowych rozwiązań i nigdy nie myślano o wprowadzeniu go do produkcji. Zbudowano prototyp, a w zasadzie można nawet powiedzieć – prototyp prototypu. Przeprowadzone testy (na torze i na drodze) ujawniły też sporo problemów związanych z codziennym użytkowaniem Syreny. Diagnozowano, że wynikało to w dużej mierze z wykorzystania do budowy tworzyw sztucznych. Z tych niedoskonałości zdawał sobie sprawę sam Nawrot. Zainteresowanie projektem było jednak tak duże, że pojawiły się pytania o to, kiedy Syreny Sport wyjadą na ulice. Podobno nawet myślano o tym, by faktycznie wyprodukować kolejne egzemplarze auta. Ten pomysł miały zablokować ówczesne władze państwowe. Trudno jednak znaleźć konkretne dowody na to, że tak rzeczywiście było.

Syrena Mikrobus i Syrena Sport na torze jazd próbnych Fabryki Samochodów Osobowych w Warszawie

Syrena Mikrobus i Syrena Sport na torze jazd próbnych Fabryki Samochodów Osobowych w Warszawie, źr. NAC, fot. Zbyszko Siemaszko

Po zakończeniu testów Syrena Sport trafiła do Ośrodka Badawczo-Rozwojowego Fabryki Samochodów Osobowych w Falenicy. Zniszczono ją w 1978 lub 1979 roku. Potem kilkukrotnie (z mniejszym lub większym powodzeniem) próbowano zbudować repliki legendarnego auta.

Syrena Sport to być może najbardziej znane, ale na pewno nie jedyne dzieło Nawrota. Projektował nadwozia samochodowe, do ciągników oraz maszyn roboczych. Przez wiele lat był związany z Akademią Sztuk Pięknych w Warszawie. Zmarł w 2004 roku.

 

Agnieszka Kapela

Biuro ds. Promocji i Informacji

_________________________

Na podstawie:

Michał Gąsior, Sportowa Syrena powraca! Po 50 latach powstała wierna replika legendy polskiej motoryzacji, http://natemat.pl/47621,sportowa-syrena-powraca-po-50-latach-powstala-wierna-replika-legendy-polskiej-motoryzacji, dostęp: 7 września 2017 r.

Marcin Lewandowski, Syrena Sport. La piu bella, http://moto.pl/MotoPL/1,88389,12645078,Syrena_Sport___La_piu_bella.html, dostęp: 7 września 2017 r.

Przemysław Rosołowski, FSO Syrena Sport, http://www.autogen.pl/car-521-FSO-Syrena-Sport.html, dostęp: 7 września 2017 r.

Max Suski, Kto nam ukradł samochody?, http://www.focus.pl/artykul/kto-nam-ukradl-samochody?page=2, dostęp: 7 września 2017 r.

Corvetta z PRL-u,http://www.historiazkolemwtle.cal24.pl/Blog/historia/corvetta-z-prl-u/, dostęp: 7 września 2017 r.

Motoryzacja z przepastnej szuflady, http://www.powrotlegendy.pl/sladami-syreny-sport/motoryzacja-z-przepastnej-szuflady,33, dostęp: 7 września 2017 r.

Replika Syreny Sport przyjedzie do Warszawy, http://warszawa.naszemiasto.pl/artykul/replika-syreny-sport-przyjedzie-do-warszawy,2809106,art,t,id,tm.html, dostęp: 7 września 2017 r.

Silnik legendarnej syreny był od motopompy? To bzdura!, http://auto.dziennik.pl/aktualnosci/zdjecia/453064,11,syreny-na-wystawie-w-muzeum-techniki-i-przemyslu-not-zdjecia.html, dostęp: 7 września 2017 r.

Syrena Sport – prawdziwa historia, http://www.powrotlegendy.pl/sladami-syreny-sport/syrena-sport-prawdziwa-historia,6, dostęp: 7 września 2017 r.