Znak Politechniki Warszawskiej

Jubileuszowe Sympozjum Wydziału Fizyki

Politechnika Warszawska świętuje w tym roku 50. rocznicę powstania Instytutu Fizyki. 1 września 1965 roku dzięki staraniom prof. Szczepana Szczeniowskiego powstała międzywydziałowa jednostka, której rola naukowa i dydaktyczna rosła odtąd z każdym rokiem. Dziesięć lat później fizyka techniczna była już jednym z kierunków studiów, a od 1999 roku Instytut zyskał rangę Wydziału ostatecznie podkreślając wagę fizyki w ofercie dydaktycznej największej uczelni technicznej w Polsce.

W piątek 23 października o godz. 13:00 w Audytorium Fizyki (Gmach Fizyki PW, ul. Koszykowa 75) rozpocznie się Uroczyste Jubileuszowe Sympozjum Wydziału Fizyki, na którym miedzy innymi przedstawiona zostanie historia fizyki na Politechnice Warszawskiej, aktualna fotografia stanu Wydziału oraz jego plany na przyszłość, a także najbardziej obiecujące kierunki badań podejmowane przez pracowników Wydziału. Dzień wcześniej na uroczystej Radzie Wydziału zostaną wręczone Medale Odnowienia Tradycji Politechniki Warszawskiej ponad 70 osobom zasłużonym dla Instytutu i Wydziału Fizyki PW.

Profesor Szczepan Szczeniowski był jednym z najznamienitszych polskich naukowców i organizatorów nauki. Urodzony w Warszawie ukończył studia na Uniwersytecie Warszawskim w burzliwym okresie odzyskiwanej przez Polskę niepodległości. Doświadczenia naukowego nabierał u boku takich sław światowej fizyki jak Arthur Compton i Werner Heisenberg. Przed II wojną światową był profesorem we Lwowie i w Wilnie, gdzie pełnił funkcję dziekana Wydziału Matematyczno-Przyrodniczego. Po zakończeniu walk w 1945 roku poświęcił się tworzeniu polskich ośrodków fizyki akademickiej we Wrocławiu i Poznaniu, a także Instytutu Fizyki PAN. Na Politechnikę Warszawską przybył w 1955 roku obejmując stanowisko profesora. W 1965 roku powołał do życia Instytut Fizyki Politechniki Warszawskiej składający się z czterech Katedr umiejscowionych w Gmachach Fizyki, Chemii oraz Mechaniki precyzyjnej (dziś Mechatroniki).

Do tego momentu fizyka na Politechnice Warszawskiej mimo wysokiej wagi jaką do niej przykładano jako jednemu z fundamentów techniki, była uprawiana w grupach rozproszonych na całej uczelni. Sercem tych grup był zbudowany wraz z Gmachem Głównym Instytutu Politechnicznego w latach 1899-1901 Gmach Fizyki, zaprojektowany przez Stefana Szyllera. Niezwykle nowocześnie i pomysłowo jak na owe czasy wyposażone przez prof. Wiktora Biernackiego laboratoria dydaktyczne i naukowe zajmowały połowę budynku współdzielonego z Zakładem Elektrotechniki. Po ewakuacji Rosjan w czasie I wojny światowej i powstaniu w 1915 roku Politechniki Warszawskiej znalazły się w nim dwa zakłady fizyczne, których kierownikami byli znamienici profesorowie - Mieczysław Wolfke - uczeń Alberta Einsteina, wizjoner, wynalazca holografii i odkrywca stałej fazy Helu II, oraz Stanisław Kalinowski - badacz magnetyzmu ziemskiego i twórca powojennego systemu oświaty. Gmach Fizyki w czasie wojny zniszczony stał się po odbudowie siedzibą Instytutu Fizyki, a dziś po odrestaurowaniu jego aula jest jedną najbardziej reprezentacyjnych przestrzeni w Warszawie.

Struktura organizacyjna Instytutu Fizyki w latach tuż po jego utworzeniu obejmowała główne kierunki nowoczesnej fizyki. Instytut składał się z zakładów zajmujących się ferromagnetyzmem, elektroniką kwantową, badaniami strukturalnymi, półprzewodnikami organicznymi, kryształami jonowymi oraz fizyką jądrową. Po likwidacji katedr w 1970 roku Instytut stał się jednorodną pod względem organizacyjnym jednostką międzywydziałową liczącą około 180 pracowników w tym 2 profesorów nadzwyczajnych, 10 docentów oraz blisko 100 pracowników naukowo-dydaktycznych. W 1975 roku Instytut Fizyki wraz z Instytutem Matematyki utworzyły Wydział Fizyki Technicznej i Matematyki Stosowanej. Po raz pierwszy zgodnie z ideą przedwojennego lidera fizyków prof. Mieczysława Wolfkego na Politechnice Warszawskiej zaproponowano studia z zakresu fizyki technicznej. Kierunek ten miał dostarczyć absolwentów odgrywających wiodącą rolę w laboratoriach badawczych i przemysłowych w Polsce. Przyjęty profil kształcenia zakładał, że magister inżynier - fizyk ma być wysoko kwalifikowanym pracownikiem posiadającym przygotowanie do rozwiązywania problemów nowoczesnej techniki. Studentów kształcono w dziedzinach fizyki ciała stałego, fizyki jądrowej, optyki kwantowej i fizyki cieczy i gazów. Co ważne prowadzenie poszczególnych profili kształcenia uzależniano nie tylko od zainteresowań studentów i potrzeb Uczelni ale także podaży przemysłu i instytutów badawczych.

Kolejnym przełomem w półwieczu istnienia Instytutu Fizyki było jego przekształcenie w Wydział Fizyki. Z początkiem roku akademickiego 1999/2000 rozdzielono wydział FTiMS na dwie oddzielne jednostki. Dziś Wydział Fizyki prowadzi badania w czołowych dziedzinach światowej fizyki i techniki, takich jak fizyka układów złożonych, fotonika, informatyka optyczna, technika półprzewodników, jonika ciał stałych, nanoelektronika, fizyka struktur niskowymiarowych, fizyka jądrowa wysokich energii. Studenci kształcą się już nie tylko w zakresie zmodernizowanego kierunku fizyka techniczna wzbogaconego między innymi o dziedzinę fizyki medycznej i optoelektroniki, ale także w zakresie fotoniki. Przy Wydziale stale działa Rada Pracodawców doradzająca Dziekanowi między innymi w zakresie kierunków kształcenia. Studia coraz częściej realizowane są w zakresie indywidualnych toków nauczania pod opieką poszczególnych pracowników naukowych, także o charakterze międzyuczelnianym i międzynarodowym. Społeczność akademicką wydziału tworzy obecnie ok. 150 osób w tym 15 osób z tytułem naukowym profesora i blisko 100 innych pracowników naukowych, a także ponad 600 studentów i ponad 70 doktorantów.