Znak Politechniki Warszawskiej

Naukowcy walczą z wypadkami i zagrożeniami na drodze

W ramach projektu filmowano ruch na wybranych skrzyżowaniach, fot. archiwum projektu InDeV

Poprawa bezpieczeństwa niechronionych uczestników ruchu (pieszych, rowerzystów, motocyklistów i motorowerzystów) to główny cel międzynarodowego projektu InDeV ("In-Depth understanding of accident causation for Vulnerable Road Users") zrealizowanego ze środków Unii Europejskiej. W przedsięwzięcie zaangażowanych było dziewięć uczelni i instytutów badawczych, w tym Politechnika Warszawska.

Zapraszamy do przeczytania nowego artykułu z cyklu Badania - Innowacje - Technologie.

Zespół naukowców z PW pracował pod kierunkiem dr. hab. inż. Piotra Olszewskiego, prof. uczelni z Wydziału Inżynierii Lądowej. Był on odpowiedzialny przede wszystkim za dokonanie przeglądu metod badań wykorzystywanych do analizy bezpieczeństwa użytkowników dróg określanych jako VRU (Vulnerable Road Users – niechronieni uczestnicy ruchu). – Przygotowaliśmy zalety i wady każdej z metod, a następnie, na ich podstawie, rekomendacje dotyczące poprawy metod oceny bezpieczeństwa – mówi prof. Olszewski. – W naszym spisie literatury znalazło się ponad 1000 pozycji.

Potrzebna dokładność i spójność

Na podstawie wykonanych analiz naukowcy sformułowali cztery główne wnioski. Pierwszy dotyczy niedoszacowania liczby wypadków z udziałem VRU (policyjne bazy zawierają liczby zabitych, ale brakuje dokładnych informacji o rannych) i wiąże się z wnioskiem drugim – potrzebą połączenia baz policyjnych i medycznych (tak, by możliwe stało się zebranie zgodnych z rzeczywistością informacji o liczbie wypadków i liczbie rannych). W swojej trzeciej obserwacji naukowcy wskazują na to, że obowiązująca definicja wypadku drogowego jest niewystarczająca (obejmuje tylko zdarzenia z udziałem pojazdów, wykluczając te, w których uczestniczą wyłącznie piesi , a to uniemożliwia dokładne identyfikowanie wszystkich zagrożeń dla VRU). Brakuje też precyzyjnego określenia, czym jest obrażenie odniesione w wyniku wypadku.

– Kraje Unii Europejskiej mają różne systemy raportowania o wypadkach drogowych – wyjaśnia prof. Olszewski. – Brakuje w tym zakresie spójności. Na przykład Szwedzi posługują się systemem, który łączy bazę policyjną z medyczną i dzięki temu znają pełną liczbę wypadków, a nie tylko te zgłaszane policji. Statystyki wskazują, że w Niemczech liczba wypadków przypadająca na milion mieszkańców jest bardzo duża. Ale wynika to z tego, że oni bardzo dokładnie zliczają wszystkie wypadki, nawet lekkie, niewymagające interwencji medycznej.

Lepiej zapobiegać

Poza zebraniem i uporządkowaniem informacji o metodach analiz bezpieczeństwa ruchu, naukowcy z Politechniki Warszawskiej uczestniczyli też w realizacji kilku innych zadań.

Jednym z efektów projektu InDeV jest podręcznik „Jak analizować przyczyny wypadków”. Badacze z PW przygotowali jeden z jego rozdziałów. – Konsultowaliśmy się z Instytutem Transportu Samochodowego, Biurem Polityki Mobilności i Transportu oraz Zarządem Dróg Miejskich w Warszawie – mówi prof. Olszewski. – Książka jest przeznaczona przede wszystkim dla praktyków – ludzi, którzy pracują w biurach zajmujących się transportem i mobilnością.

Filmowanie warszawskich skrzyżowań było możliwe dzięki współpracy z Zarządem Dróg Miejskich, fot. archiwum projektu InDeV

Jednym ze sposobów wykorzystywanych do sprawdzenia bezpieczeństwa VRU jest metoda konfliktów ruchowych. – Polega na obserwacji ruchu i identyfikacji sytuacji niebezpiecznych, które mogą prowadzić do wypadku – tłumaczy prof. Olszewski.

To znaczy, że nie trzeba czekać, aż ktoś ucierpi, żeby poznać zagrożenie i dowiedzieć się, jak mu zapobiec.

Właśnie tą metodą posłużono się w projekcie InDeV. Na podstawie statystyk wytypowano 27 skrzyżowań w 6 krajach i przy pomocy 2–3 kamer rejestrowano odbywający się tam ruch. Trzy lokalizacje nagrywano przez rok, a 24 przez trzy tygodnie. – W Warszawie filmowaliśmy trzy skrzyżowania: dwa na Gocławiu (przez trzy tygodnie w październiku 2016 roku) i jedno na Mokotowie –  skrzyżowanie ulic Wałbrzyskiej i Harcerzy Rzeczpospolitej (od 26 czerwca 2017 do 13 czerwca 2018 roku) – mówi prof. Olszewski. – Było to możliwe dzięki naszej współpracy z Zarządem Dróg Miejskich w Warszawie i kolegami z Wydziału Elektrycznego PW, którzy pomagali nam w kwestiach technicznych, m.in. opracowali metodę analizy obrazu opartą o deep learning.

W sumie w prace projektowane zaangażowanych było 8 osób z Politechniki Warszawskiej: dr hab. inż. Piotr Olszewski, prof. uczelni (Wydział Inżynierii Lądowej), dr inż. Witold Czajewski (Wydział Elektryczny), dr inż. Piotr Szagała (Wydział Inżynierii Lądowej), mgr inż. Paweł Dąbkowski (Wydział Inżynierii Lądowej), mgr inż. Grzegorz Kurzejamski (Wydział Elektryczny), mgr inż. Beata Osińska (Wydział Inżynierii Lądowej), mgr inż. Paweł Włodarek (Wydział Inżynierii Lądowej) i mgr inż. Anna Zielińska (Wydział Inżynierii Lądowej).

Mimo że projekt InDeV jest już formalnie zakończony, naukowcy będą wykorzystywać zdobyte dzięki niemu doświadczenia. –  W przyszłym roku organizujemy międzynarodową konferencję na temat metod oceny bezpieczeństwa niechronionych uczestników ruchu – mówi prof. Olszewski.

 

Międzynarodowy zespół

Na projekt InDeV składało się w sumie siedem pakietów zadań. Obejmowały one przegląd metod wykorzystywanych do analizy bezpieczeństwa VRU na drogach, obserwacje dróg w wybranych lokalizacjach, opracowanie narzędzi do automatycznego gromadzenia i analizy danych, analizę społeczno-ekonomicznych kosztów wypadków z udziałem niechronionych uczestników ruchu oraz przygotowanie zestawu narzędzi do analizy bezpieczeństwa VRU na drogach. Projekt uzupełniał pakiet związany z zarządzaniem wszystkimi zadaniami oraz – na tym etapie kluczowe –rozpowszechnianie i wykorzystanie uzyskanych wyników.

Realizacją projektu InDeV zajmowali się naukowcy ze Szwecji, Danii, Belgii, Niemiec, Holandii, Hiszpanii, Norwegii, Polski i Kanady.

 

Agnieszka Kapela

Biuro ds. Promocji i Informacji

 

Więcej informacji o projekcie: https://www.indev-project.eu/InDeV/EN/Home/home_node.html

Czas realizacji projektu: 1 maja 2015 – 31 października 2018

Projekt finansowany z funduszy UE, z programu Horyzont 2020, numer umowy: 635895

 

Więcej informacji o programie Horyzont 2020 na stronie Centrum Obsługi Projektów PW