Znak Politechniki Warszawskiej

Mistrzowie kartografii i poligrafii z PW

Tablice pamiątkowe upamiętniające profesorów Piątkowskiego i Makowskiego

Tablice pamiątkowe upamiętniające profesorów, fot. K. Rainka SAIP

Święto Politechniki Warszawskiej to okazja, by wspominać i doceniać ludzi, którzy szczególnie się dla naszej Uczelni zasłużyli. Do tego grona z pewnością należą prof. Felicjan Zygmunt Piątkowski oraz prof. Andrzej Roman Makowski. Poświęcone im tablice pamiątkowe odsłonięto 16 listopada 2017 roku.

Zapraszamy do przeczytania nowego artykułu z cyklu Badania - Innowacje - Technologie.

Felicjan Piątkowski zyskał sławę jako współautor kilkunastu map topograficznych i gospodarczych powojennej Polski. Kiedy w 1933 roku uzyskał dyplom na Wydziale Geodezji Politechniki Warszawskiej, wydawało się, że kariera stoi przed nim otworem. Życie napisało jednak bardziej skomplikowany scenariusz.

Na froncie i w pracowni

Młody inżynier, zamiast dalszego zdobywania doświadczenia zawodowego, po wybuchu II wojny światowej trafił do wojska. Walczył z bronią w ręku, ale w czasie okupacji pracował również w grupie wykonującej mapy dla Warszawskiego Zespołu Miejskiego. Potem, już w 1945 roku, zorganizował pracownię kartograficzną Biura Odbudowy Stolicy – zajmowała się ona oczywiście opracowaniem map dla Warszawy. To Piątkowski jest autorem „Mapy stanu istniejącego Warszawy” (skala 1:10 000) i „Mapy zniszczeń Warszawy” (skala 1:20 000). Jak podaje portal geogorum.pl, druga z tych map uznawana jest za dzieło absolutnie wyjątkowe. Z jednej strony była ważnym dokumentem pokazującym wojenne zniszczenia (została wykonana na podstawie zdjęć lotniczych armii radzieckiej z 1945 roku), z drugiej – wyróżniała się nowoczesną formą graficzną.

To był jednak dopiero początek. W następnych latach Piątkowski tworzył założenia kolejnych map i atlasów.

Pionier

Od 1946 roku wykładał na Politechnice Warszawskiej i Wojskowej Akademii Technicznej. Dwadzieścia jeden lat później zapisał się w historii polskiej poligrafii. Wszystko dlatego, że tworzył wówczas pierwszy w naszym kraju Instytut Poligrafii i uruchomił na Wydziale Geodezji i Kartografii PW studia z poligrafii, kierunku wcześniej nieznanego. Naukowo zajmował się technologią procesów wydawniczo-reprodukcyjnych, studiami nad generalizacją map, problematyką skal barw stosowanych na mapach fizycznych i tematycznych. Opatentował 12 rozwiązań technologicznych. Za jedno z nich otrzymał w 1968 roku Nagrodą Mistrza Techniki.

Profesor Felicjan Piątkowski, twórca lub współtwórca setek map, atlasów i podręczników, zmarł w 2004 roku, dożywszy 96 lat.

Inżynier i artysta

Andrzej Makowski zdobył uznanie jako specjalista w zakresie kartografii, systemowego opracowywania i wydawania map oraz teorii barwy. Podobnie jak prof. Piątkowski, również skończył studia na Wydziale Geodezji i Kartografii Politechniki Warszawskiej. Zresztą, był jego uczniem, a potem współpracownikiem. Zanim jednak na dobre rozpoczął karierę, wiedzę inżynierską uzupełnił dyplomem Wydziału Malarstwa Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. Tak gruntowne i wszechstronne przygotowanie wyznaczyło kierunek jego drogi zawodowej.

W 1966 roku Makowski obronił swoją pracę doktorską pt. „Estetyczny i użytkowy aspekt barwy na mapie” (jej promotorem był prof. Piątkowski). Był to ważny krok w budowaniu zawodowej pozycji i uznania. Dziesięć lat później Makowski był już doktorem habilitowanym. Jak czytamy w biogramie na stronie www.wydawca.com, jego rozprawa „Podstawa technologii barwy w kartografii” wprowadziła do metodyki opracowywania i produkcji map parametryzację barwy.

Oryginalne technologie

Makowski to ważna postać zarówno w historii polskiej kartografii, jak i poligrafii. Interesował się technologią wydawania map, grafiką mapy, percepcją treści i formy mapy oraz teorią barwy (w zastosowaniu właśnie do kartografii i poligrafii). Naukowiec stworzył oryginalne technologie sporządzania graficznej formy map ze zdjęć lotniczych lub satelitarnych oraz bezrastrowych reprodukcji obrazów tonalnych. Jest autorem lub współautorem setek prac naukowych, kilku podręczników i międzynarodowego słownika kartograficznego. Pod jego kierunkiem powstało wzorcowe opracowanie cyfrowe – mapa topograficzna Polski w skali 1:10 000, a także praca naukowa pt. „System informacji topograficznej kraju. Teoretyczne i metodyczne opracowanie koncepcyjne” (w 2005 roku pod redakcją Makowskiego ukazała się monografia, za którą przyznano zespołową nagrodę I stopnia Rektora PW).

Warto też dodać, że naukowiec współorganizował na naszej Uczelni studia poligraficzne oraz Oddział Poligrafii (przy Wydziale Geodezji i Kartografii). Profesor Makowski zmarł w 2013 roku w wieku 82 lat.

 
Agnieszka Kapela

Biuro ds. Promocji i Informacji

_____________________

Na podstawie:

Felicjan Zygmunt Piątkowski (1908-2004), http://geoforum.pl/?menu=46881,46884&page=persons&id=56, dostęp: 30 listopada 2017 r.

Felicjan Zygmunt Piątkowski, https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Piatkowski-Felicjan-Zygmunt;3956644.htm, dostęp: 30 listopada 2017 r.

Prof. Andrzej Roman Makowski (1931-2013), http://www.wydawca.com.pl/index.php?s=info&kat=3&dzial=134&poddzial=0&id=9376, dostęp: 30 listopada 2017 r.

Sylwetka Profesora Andrzeja Makowskiego, http://kartografia.pwr.edu.pl/Joomla_SKP/index.php?option=com_content&view=article&id=168:nekrologam&catid=1:komunikaty&Itemid=113, dostęp: 30 listopada 2017 r.

Uroczystość odsłonięcia tablic upamiętniających profesorów Piątkowskiego i Makowskiego, https://www.biuletyn.pw.edu.pl/Wydarzenia/Uroczystosc-odsloniecia-tablic-upamietniajacych-profesorow-Piatkowskiego-i-Makowskiego, dostęp: 30 listopada 2017 r.