English versionWystąpienie Rektora - 1 października 2009
Wystąpienie Rektora podczas inauguracji roku akademickiego 2009/2010 w dniu 1 października 2009 r.
Szanowni Państwo, drodzy studenci,
Rok akademicki 2009/2010 jest dziewięćdziesiątym piątym rokiem nieprzerwanej działalności Uczelni, od chwili historycznego wznowienia Politechniki pod obecną nazwą i z polskim językiem wykładowym, co miało miejsce dnia 15 listopada 1915 roku. Gmach Główny miał wtedy już 14 lat. Licząc historię od utworzenia Instytutu Politechnicznego im. Mikołaja II, stwierdzilibyśmy, że rozpoczynający się rok akademicki jest 112-ty. Korzenie naszej Politechniki sięgają jednak znacznie dalej – do roku 1826, kiedy w Warszawie powstała Szkoła Przygotowawcza do Instytutu Politechnicznego. Tak więc, zgodnie z niekwestionowaną sukcesją, trwa 184-ty rok tradycji Politechniki Warszawskiej. Powtarzamy te daty i rocznice wielokrotnie i przy różnych okazjach, abyśmy wszyscy byli świadomi długiej historii i chlubnej roli naszej Uczelni, jaką odegrała w Warszawie i w Polsce na przestrzeni wielu ostatnich dziesięcioleci.
Dokładnie 110 lat temu rozpoczęła się budowa gmachu, w którym się znajdujemy. Wydarzenie to było spełnieniem marzeń Polaków o utworzeniu politechniki w Warszawie. Przez długie lata uniemożliwiał to sprzeciw zaborcy. Udało się w końcu tę przeszkodę pokonać, w sprzyjających okolicznościach, związanych z tworzeniem w tym samym czasie instytutów politechnicznych w Sankt Petersburgu i Kijowie.
W roku 1898 powstał Warszawski Instytut Politechniczny im. Mikołaja II. Dnia 22 sierpnia 1899 roku uroczyście wmurowano kamień węgielny pod Gmach Główny, a już jesienią 1901 roku gotowe były do przyjęcia studentów 4 gmachy zaprojektowane przez polskich architektów - Stefana Szyllera i Bronisława Rogójskiego.
Dziś dzieła Szyllera i Rogójskiego, w tym ta wspaniała Aula zachwycającą gości z całego świata, wymagają rewitalizacji. Po 110-ciu latach, choć w zupełnie innej sytuacji, Politechnika Warszawska stoi przed podobnym wyzwaniem - zdecydowanego powiększenia i poprawienia bazy materialnej kształcenia i badań naukowych. Potrzeby są wielkie - tworzymy nowe wydziały, oferujemy nowe kierunki studiów, uruchamiamy nowoczesne uczelniane centra badawcze. Realizujemy największy jak dotąd w Polsce program rozwojowy finansowany ze środków unijnych programu operacyjnego Kapitał Ludzki. Sukcesy odnoszą nasi sportowcy, choć dysponują niezwykle skromną bazą treningową. Studenci, pełni pomysłów i inicjatyw, chcą rozwijać działalność naukową i kulturalną. Cenią swoją uczelnię, ale chcieliby ją widzieć piękniejszą, lepiej wyposażoną i bardziej nowoczesną. Wniosek nasuwa się sam - w Politechnikę Warszawską trzeba zainwestować. W Politechnikę warto zainwestować, bo w ocenach zewnętrznych zawsze była i jest jednym z „okrętów flagowych” polskiego szkolnictwa wyższego.
Procesy inwestycyjne na szerszą skalę, z wykorzystaniem funduszy Unii Europejskiej, już się w Uczelni rozpoczęły. Oto kilka przykładów. We wrześniu br. podpisaliśmy z Ministerstwem Nauki i Szkolnictwa Wyższego umowę w sprawie finansowania ze środków unijnych budowy Centrum Zaawansowanych Materiałów i Technologii CEZAMAT – projektu o wartości 359 mln zł. realizowanego wspólnie z Uniwersytetem Warszawskim, Wojskową Akademią Techniczną i kilkoma warszawskimi instytutami naukowymi. Kilka dni wcześniej zawarliśmy umowę o dofinansowanie w kwocie 39,5 mln zł. budowy gmachu dla Wydziału Matematyki i Nauk Informacyjnych. W maju przyszłego roku oddamy do użytku nowe schronisko studenckie „Koliba” w Bieszczadach oraz dokończony budynek Ośrodka Szkoleniowo-Wypoczynkowego w Sarbinowie. Trwają prace przygotowawcze do nowych inwestycji w Kampusie Centralnym Bis, na potrzeby wydziałów: Elektroniki i Technik Informacyjnych, Inżynierii Lądowej i Elektrycznego. Z zaangażowaniem środków własnych przygotowujemy się również do modernizacji i rozbudowy infrastruktury Wydziału Transportu, Wydziału Fizyki, Wydziału Chemicznego, Wydziału Samochodów i Maszyn Roboczych oraz Wydziału Mechanicznego Energetyki i Lotnictwa.
Kończy się etap projektowania kompleksu sportowego Politechniki Warszawskiej na Polu Mokotowskim. To oczekiwana od ponad trzydziestu lat, bardzo potrzebna inwestycja. Nasi studenci są aktualnymi mistrzami Polski w sporcie akademickim. Musimy zapewnić im właściwe warunki do uprawiania sportu na każdym poziomie – od zajęć wychowania fizycznego do klasy mistrzowskiej, w której też mają znaczące osiągnięcia.
Chcielibyśmy, aby sport akademicki, podobnie jak kultura studencka, w tym doroczne Juwenalia, był przedmiotem współpracy uczelni warszawskich. Dlatego z Uniwersytetem Warszawskim, Akademią Wychowania Fizycznego, Warszawskim Uniwersytetem Medycznym oraz Szkołą Główną Handlową zawarliśmy porozumienie w sprawie Warszawskiej Przestrzeni Sportu Akademickiego. Naszym celem jest lepsze wykorzystanie istniejących obiektów, skoordynowanie działań inwestycyjnych, a także stworzenie nowej platformy współpracy uczelni warszawskich z władzami miasta. Na współpracy tej bardzo nam zależy i podkreślamy to przy każdej okazji.
W ostatnich miesiącach Politechnika Warszawska, razem z partnerami krajowymi i zagranicznymi, podjęła intensywne działania w pierwszych konkursach na Węzły Wiedzy i Innowacji w ramach Europejskiego Instytutu Technologicznego. Jesteśmy członkami poważnych konsorcjów międzynarodowych, z udziałem renomowanych uczelni i korporacji gospodarczych, ubiegających się o węzeł energii i środowiska oraz o węzeł technologii teleinformatycznych. Ten drugi węzeł, w swej części polskiej i w warstwie aplikacyjnej, jest dedykowany Warszawie, co otwiera kolejne pola współpracy z miastem, a zespołom naukowym stawia zadania o dużym znaczeniu praktycznym.
Wykorzystując własne doświadczenia wzajemnie korzystnych kontaktów z władzami stolicy i chcąc skorzystać z doświadczeń zagranicznych, Politechnika Warszawska wystąpiła z inicjatywą utworzenia Platformy Współpracy Metropolitalnych Uniwersytetów Technicznych Europy Środkowej i Wschodniej. W spotkaniu inicjatywnym w Warszawie wzięli udział rektorzy 10 zaproszonych uczelni technicznych, między innymi z Wilna, Kijowa, Pragi i Wiednia. Porozumienie w sprawie utworzenia Platformy podpisano w czerwcu 2009 roku w Berlinie.
Szanowni Państwo,
Miło mi, podczas tej najważniejszej dorocznej uroczystości akademickiej, w obecności przedstawicieli całej naszej społeczności oraz dostojnych gości stwierdzić, że nasza Uczelnia jest w dobrej kondycji i utrzymuje wysoką pozycję na krajowym rynku edukacyjnym. Świadczą o tym wyniki uzyskane w roku poprzednim, w tym między innymi dodatni wynik finansowy, znaczące osiągnięcia dydaktyczne i naukowe oraz oceny zewnętrzne. W tegorocznym rankingu szkół wyższych miesięcznika „Perspektywy” i dziennika „Rzeczpospolita” Politechnika Warszawska zajęła I miejsce wśród uczelni technicznych oraz IV miejsce w ogólnej klasyfikacji wszystkich wyższych uczelni w kraju. Najbardziej satysfakcjonujące jest jednak I miejsce w rankingu w kategorii "Największy prestiż wśród pracodawców". Ten ostatni wynik potwierdza prawidłowość kształtowania sylwetki inżyniera w naszej Uczelni, w warunkach ogromnego tempa postępu technicznego oraz wysokich wymagań stawianych przez nowoczesny przemysł.
Nie spoczywamy na laurach uśpieni dobrymi wynikami rankingów. Ciągle poszukujemy inspiracji i wytycznych do rozwoju oferty edukacyjnej oraz ulepszania programów i metod kształcenia, zgodnie z potrzebami i wymaganiami rynku pracy. Prowadzimy dialog z otoczeniem Uczelni w celu doskonalenia wszystkich form jej działalności.
Ostatnią doniosłą decyzją Senatu jest powołanie - zgodnie ze Statutem – Konwentu Politechniki Warszawskiej – zewnętrznego ciała doradczego, wspierającego i opiniującego jej najważniejsze działania oraz proponowane strategiczne kierunki rozwoju. Pełny skład Konwentu będę miał zaszczyt przedstawić podczas uroczystego posiedzenia Senatu w Dniu Politechniki Warszawskiej, 13 listopada bieżącego roku. Już dziś mogę powiedzieć, że zaproszenie do uczestniczenia w tym ważnym gremium przyjęli wybitni przedstawiciele organów administracji rządowej, samorządu terytorialnego, organizacji pozarządowych, przedsiębiorstw i instytucji finansowych, środowisk nauki i kultury. Znajdą się w nim również wybitni absolwenci Uczelni. Chcemy więcej korzystać z ich doświadczeń i opinii, a z przebiegu ich karier zawodowych wyciągać wnioski, dotyczące programów nauczania i sposobu kształcenia.
Szanowni Państwo,
Od wiosny 2008 roku trwają przygotowania do głębokich reform polskiej nauki i szkolnictwa wyższego. Wbrew niektórym opiniom medialnym, stan polskich uczelni akademickich nie jest ani katastrofalny, ani nawet zły, a świadczą o tym zarówno obiektywne oceny organizacji międzynarodowych, w tym oceny zaawansowania Procesu Bolońskiego w Polsce, a także wyniki uzyskiwane przez polskich studentów w konkursach międzynarodowych oraz na studiach w uczelniach zagranicznych. Polskie uczelnie nie są też twierdzami konserwatyzmu i oporu wobec reform. Przeciwnie – od początku głosem Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich deklarowały współpracę w przygotowaniu i wdrażaniu reform. Ogromne znaczenie dla prawidłowego funkcjonowania szkół wyższych ma dobre i stabilne prawo. Dlatego uczelnie z uwagą i troską obserwują reformatorskie działania rządu, uznając za słuszne ich intencje i ogólne kierunki, ale wyrażając też niepokój wtedy, gdy proponowane zmiany mogą spowodować niekorzystne skutki. Senat Politechniki Warszawskiej w swym stanowisku wyrażonym w maju 2008 roku stwierdził:
(...) projekt reformy nauki i szkolnictwa wyższego powinien być poprzedzony rzetelną i profesjonalną diagnozą stanu obecnego – przedstawieniem mocnych i słabych stron systemu i jego funkcjonowania, analizą uwarunkowań i obserwowanych zjawisk patologicznych, a także sformułowaniem celów reformy na tle klarownej polityki Państwa wobec nauki i edukacji, w związku z ogólną strategią rozwoju kraju (...)
Z powyższego stanowiska wyraźnie wynika postulat opracowania wiarygodnej strategii rozwoju szkolnictwa wyższego w Polsce zgodnej z ogólną strategią rozwoju kraju. Z inicjatywą opracowania takiego dokumentu wystąpiła Konferencja Rektorów Akademickich Szkół Polskich, siłami Fundacji Rektorów i Instytutu Społeczeństwa Wiedzy. Choć nie zaistniały możliwości formalne przyjęcia tego zadania, prace zostały podjęte.
Ostatnio pojawiły się dwa ważne opracowania: Narodowy Program Foresight „Polska 2020” oraz tzw. Raport Boniego, zawierający wizje rozwoju Polski do roku 2030. To cenne materiały, choć żaden z nich nie jest przyjętą przez rząd strategią rozwoju kraju. W takich warunkach, dwutorowo przebiegają prace nad strategią szkolnictwa wyższego do 2020 roku. Informuje o tym prasa, przeciwstawiając sobie wzajemnie dwa podejścia do projektu strategii i dwie wykonujące to zadanie instytucje - firmę doradczą wyłonioną przez Ministerstwo i Fundację Rektorów Polskich, jako „think tank” Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich. Traktowanie tych opcji jako wzajemnie wykluczających się nie jest właściwe. Z jednej strony, firma doradcza może przygotować profesjonalny pod względem metodologicznym dokument, który jednak będzie oderwany od specyfiki szkół wyższych i nacechowany indywidualnym spojrzeniem zaangażowanych ekspertów. Z drugiej strony, osadzona w realiach akademickich strategia firmowana przez KRASP może być niewystarczająco zgodna z planami i priorytetami rządu lub napotkać brak gotowości do wykonania działań przypisanych kompetencyjnie rządowi. W tej sytuacji, racjonalnym rozwiązaniem jest wykorzystanie obu opracowywanych projektów i na ich podstawie zsyntetyzowanie końcowego dokumentu, który mógłby być zarekomendowany rządowi jako wynik dialogu Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego ze środowiskiem akademickim. Szansa na takie rozwiązanie ciągle istnieje.
Drodzy studenci I roku,
Najserdeczniej witam Was w naszej Uczelni i wierzę, że tej ważnej w życiu decyzji o studiach w Politechnice Warszawskiej nigdy nie będziecie żałować. Za chwilę, w wyniku tradycyjnego aktu immatrykulacji, po złożeniu przysięgi akademickiej, staniecie się pełnoprawnymi członkami naszej społeczności, która jest wspólnotą studentów i nauczycieli, opartą ma wzajemnym poszanowaniu, lojalności wobec Uczelni, kolegów i współpracowników, na dążeniu do prawdy. Będziecie zdobywać wiedzę i umiejętności inżynierskie, ale też będziecie się uczyć życia, wartości i obyczajów akademickich, którym później, w życiu zawodowym i osobistym, powinniście być wierni.
Wykorzystajcie w pełni okres studiów, który może bardzo mocno wpłynąć na rozwój Waszej osobowości. Poświęćcie część swego czasu na aktywność sportową, społeczną lub kulturalną, zgodnie z indywidualnymi potrzebami i predyspozycjami. W każdym z Was drzemią talenty, które trzeba tylko obudzić. Uczelnia Wam w tym pomoże. Chce być z Was dumna, tak jak my wszyscy – pracownicy i studenci dumni jesteśmy z naszej Almae Matris.
Z okazji rozpoczęcia nowego roku akademickiego wszystkim studentom, doktorantom, pracownikom, a także absolwentom i licznym przyjaciołom naszej Uczelni życzę wielu sukcesów w studiach i w pracy zawodowej. Serdecznie pozdrawiam naszych czcigodnych seniorów, z należnym szacunkiem kłaniam się kombatantom związanym z Politechniką, dzięki którym dane nam jest dziś cieszyć się wolnością.
Niech rozpoczynający się rok akademicki będzie pomyślny dla nas wszystkich i dla naszej Politechniki Warszawskiej!
Dziękuję Państwu za uwagę.
